nige jaren geleden maakte ik een veertiendaagse reis per trein door de voormalige Sovjet-Unie. De trein ging van Amsterdam - Utrecht - Enschede - Hannover - Berlijn - Warschau - Minsk - Smolensk - Moskou - Novosibirsk - Irkutsk - naar Chabarovsk. Vandaar vloog ik naar Japan en na een paar dagen met de KLM naar Holland terug. Zo’n reis is interessant.
 De oude eerste-klas-wagons zijn gedecoreerd met gescheurde gordijntjes, ouderwetse lampjes en een kleedje op het schrijftafeltje. Enige romantische platen dekoreerden de wanden van de trein. In enkele steden wandelde ik overdag door de stad, om ‘s-avond laat weer met de trein verder te reizen. Toen ik in Irkutsk weer in de trein stapte, zaten er drie mannen tegenover mij in de coupé, maar na enkele uren werden zij gesommeerd mijn coupé te verlaten. Ik denk dat de waarschuwing van een politie-man kwam.
 Gedurende de treinreis was er gelegenheid souveniers te kopen. Om in het restaurant te gaan eten, moest ik door enkele wagons wandelen. Ik bestelde een bord russische soep. Het werd me in een metalen schaaltje gebracht.
 Elke wagon had twee bedienden en elke morgen brachten zij thee en koekjes. Zo’n reis is wel interessant. De mensen wandelden door de gangen of zitten in hun coupé’s, vertelden elkaar grapjes en speelden schaak. Gedurende zo’n lange reis is het prettig met elkaar te zijn.

 In het oosten van Siberië wonen veel Joden. Vanuit de rijdende trein kon ik hun huizen zien. Eén der bedienden vertelde, dat russische joden in houten huizen en duitse joden in stenen huizen wonen. Soms stopte de trein aan een klein station. Aan het kleine-stationsgebouw was de naam van het dorpje in het Russisch- en in het Hebreeuws geschreven. Op het perron stonden vrouwen om gekookte aardappelen in kranten-papier verpakt te verkopen. Omdat er geen warm eten in de trein was, kochten passagiers zulke warm gekookte aardappelen. Voor mij was dit niet zo aantrekkelijk.

 De treinreis ging door besneeuwde velden. Plotseling was er midden in de besneeuwde wereld een schokkende stop. De trein stond stil en de locomotief floot langdurig. Ik dacht, “wat zou er hier midden in Siberié aan de hand zijn?” Het was een prachtig landschap en een zonnige, koude dag. De bediende vertelde me in een typisch duitse taal, dat de trein wel een uur stil zou staan voor reparatie. Wel, dacht ik, “dan kan ik een wandeling naast de trein maken en even de benen strekken”. Ik deed mijn laarzen aan, mantel en een dikke muts. Ook nam ik een paar bijbels in de russische- en duitse taal mee. Ik wandelde tot aan het einde der trein en liet mijn ogen over het besneeuwde landschap gaan. Echt Siberië, eindeloos ver, een dik pak sneeuw en 30 graden onder O. Hier en daar een paar kale bomen. Achter mij, verweg was Westeuropa, maar de trein was onderweg naar het Oosten, Chabarovsk.

   Niet zo verweg zag ik een klein huisje. Het was alsof een stem in mij zei: “Ga er heen en naar binnen!” Zo sprong ik over het bevroren kanaaltje en waadde mij door de sneeuw. Voor de deur van het huisje hoorde ik mensen praten. Ik wachtte een ogenblikje, klopte op deur en ging zachtjes naar binnen. Wat ik zag, een groepje mij verbaasd aankijkende mensen rondom een tafeltje. Een man aan het eind van de tafel verborg snel iets onder de tafel. Naast de deur was een stoel, ik ging erop zitten en bad een gebed in de duitse taal, zodat iedereen het kon horen. Na een paar woorden, zei een man verrast en blij: ”De bezoeker is ook gelovig. Hallelujah!” Zij vroegen mij: ”Waar komt U vandaan?” “Uit het Westen!”, was mijn antwoord. Met elkaar zongen we een hymn en baden een gebed.

Wij reikten elkaar de hand en groetten elkaar. Plotseling hoorde ik het fluiten van de lokomotief. Het was tijd om te gaan. Ik legde de bijbels op de tafel, verliet het huisje en haastte mij naar de laatste wagon van de reeds rijdende trein. Toen ik omkeek, zag ik de mensen voor de deur van het huisje staan en zwaaiden mij toe en riepen; ”Tot weerzien, hier of daar of daarboven!”

  Ja, een treinreis door de Sovjet Unie is spannend en interessant, als het een reis is in Gods Naam.

Een andere ervaring: Het huis in de Nevel

Design: Prof. K. Blecken